Gündem · ODY/ÜDY
ODY ve ÜDY belgesinde eğitim ve sınav muafiyeti: kim sınava girmeden belge alır?
Yayın: 31 Ekim 2026
Karayolu ile yolcu ya da eşya taşımacılığında yönetici olmak isteyenin belgesi ODY (orta düzey yönetici) ve ÜDY (üst düzey yönetici) belgesidir ve normal yol, mesleki yeterlilik eğitimi ile sınavdır. Ama Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın yönetmeliği, bazı adayları eğitimden ve sınavdan muaf tutuyor. Muafiyet maddesi 29 Ocak 2026 tarihli ve 33152 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle yeniden düzenlendi ve yayımı tarihinde yürürlüğe girdi. Bölümün ya da geçmiş görevin işine yarıyor olabilir.
Kim, hangi belgeyi muaf olarak alır?
| Durumun | Talep edebileceğin belge |
|---|---|
| Dört yıllık uluslararası ticaret ya da lojistik lisansı mezunu (ya da denkliği kabul edilen bölüm); bu bölümlerde yüksek lisans veya doktora yapmış | ÜDY |
| İki yıllık ön lisansta dış ticaret, lojistik veya ulaştırma ve trafik hizmetleri bölümü mezunu (ya da denkliği kabul edilen bölüm) | ODY |
| ODY belgesi sahibi olup Bakanlığın kayıtlarına göre en az beş yıl mesleki faaliyette bulunmuş | ÜDY |
| Bakanlık başmüfettişi, müfettişi, iş denetçisi ve hukuk müşaviri | ÜDY |
| Bakanlığın karayolu düzenleme birimlerinde ya da EGM ve Jandarma trafik teşkilatında yönetmelikte yazılı üst görevlerde bulunmuş kamu görevlisi | ÜDY |
Belge türüne dikkat: ODY1-4 ve ÜDY1-4'ün sonundaki rakam taşımacılığın türünü gösterir (1 uluslararası yolcu, 2 yurt içi yolcu, 3 uluslararası eşya-kargo, 4 yurt içi eşya-kargo). Muafiyet, talep ettiğin belge için geçerli; kamu görevlerinde süre ve unvan şartı yönetmelikte ayrıca yazılı, o yüzden görevinin tam karşılığını maddeden kontrol et. Aynı değişiklikte sürücü eğitimi veren yükseköğretim bölümlerinden mezun olanlara da SRC muafiyeti tanımlanıyor; bu yazının konusu yönetici belgeleri.
Muaf değilsen: sınava hazırlık
Listede yoksan yol aynı: eğitim ve e-sınav. DİNLE GEÇ sekiz yönetici belgesinin konularını sesli anlatır; ücretsiz ODY/ÜDY deneme sınavlarıyla da kendini ölç: ODY ÜDY 1. deneme sınavı. Sınavın yapısı için ODY ÜDY sınavı nasıl yapılır?
Belge ve iptal: adli sicil şartı
Aynı değişiklik belgenin iptal şartlarını da düzenleyen 47. maddeyi yeniden yazdı. Metne göre ODY, ÜDY ve SRC belge sahiplerinden, listelenen suçlardan (devlet güvenliğine karşı suçlar, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, kaçakçılık ve Türk Ceza Kanunu'nun sayılan maddeleri) adli sicil kaydı bulunduğu tespit edilenlerin belgesi iptal edilir. Arşiv kayıtları bu hesaba katılmaz. Suç listesi 1-2 ve 3-4 numaralı belgeler için farklı; kendi belge türünün listesini Resmî Gazete'deki 47. maddeden oku.
Kendi durumunu netleştirmek için 4 adım
- Hangi belgeyi istediğini belirle. Yolcu mu eşya mı, yurt içi mi uluslararası mı? Belge numarası (1-4) buna göre.
- Diplomanın bölüm adını kontrol et. Muafiyet bölüm adına bağlı: uluslararası ticaret, lojistik, dış ticaret ya da ulaştırma ve trafik hizmetleri. Bölümün adı farklıysa denkliğin kabul edilip edilmediği sorusu çıkar.
- Kamu görevi ya da ODY deneyimi varsa belgele. ODY'den ÜDY'ye geçişte beş yıllık faaliyet, Bakanlığın kayıtlarına göre aranıyor.
- Başvuru yolunu Bakanlıktan teyit et. Muafiyet kendiliğinden gelmez, belgeyi talep etmek gerekir; güncel başvuru adımlarını Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'ndan doğrula.
Bilgiler Resmî Gazete'nin 29.01.2026 tarihli metnine göredir. Yönetmelik yeniden değişirse bu sayfa güncellenir; karar vermeden önce güncel metni aç.
Kaynaklar
- Resmî Gazete 29.01.2026, Sayı 33152 — Karayolu Taşımacılık Faaliyetleri Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik
- Resmî Gazete 29.01.2026 — günün içindekiler
Bu yazı resmî metinlere dayanır; tarih, ücret ve cezalar değişebilir. Karar vermeden önce resmî kaynaktan ve MEB kayıtlı bir kurstan doğrulayın. DİNLE GEÇ bir kurs ya da resmî kurum değildir; sesli sınav hazırlık platformudur.
Sık sorulan sorular
ODY ve ÜDY nedir?
Karayolu taşımacılığında orta düzey (ODY) ve üst düzey (ÜDY) yönetici mesleki yeterlilik belgeleridir. Her birinin dört türü vardır: 1 uluslararası yolcu, 2 yurt içi yolcu, 3 uluslararası eşya-kargo, 4 yurt içi eşya-kargo.
Lojistik mezunu sınava girmeden ÜDY alır mı?
Yönetmeliğe göre yurt içinde ya da mütekabiliyet çerçevesinde yurt dışında dört yıllık lisans veren uluslararası ticaret veya lojistik bölümlerinden (ya da denkliği kabul edilen bölümlerden) mezun olanlar ile bu bölümlerde yüksek lisans veya doktora yapmışlar, talep ettikleri ÜDY belgesi için eğitim ve sınavdan muaftır.
Ön lisans mezunu hangi belgeyi alır?
En az iki yıllık ön lisansta dış ticaret, lojistik veya ulaştırma ve trafik hizmetleri bölümünden (ya da denkliği kabul edilen bölümden) mezun olanlar talep ettikleri ODY belgesi için eğitim ve sınavdan muaf tutulur.
ODY sahibi ÜDY'ye sınavsız geçebilir mi?
ODY belgesiyle en az beş yıl mesleki faaliyette bulunduğunu Bakanlığın kayıtlarına göre belgeleyenler, ilgili ÜDY belgesi için eğitim ve sınavdan muaf tutulur.
ODY ÜDY belgesi iptal edilir mi?
Evet. Yönetmeliğin 47. maddesine göre belge sahibi hakkında maddede sayılan suçlardan arşiv kayıtları hariç adli sicil kaydı bulunduğu tespit edilirse belge iptal edilir; ayrıca kişinin ölümü ya da vatandaşlık kaydının silinmesi de iptal sebebidir.
Her akşam bir sesli soru
Kanala katıl, her gün yeni bir soru ve sesli açıklaması telefonuna gelsin. Ücretsiz.